2026-19 het einde nadert.

Vaste ochtendroutine: theewater aan, koffie zetten, fruit of avocado uit de koelkast en met kopje thee op de veranda. “Shikamoo”, ook vaste prik de respectvolle groet van Anthony die er altijd al rond 7 h is en begint met het pad aanvegen. In de koelkast stond nog ananassap. Het laatste restje van t weekend, ook al zo heerlijk zoet. Ik gooide het achterover. Hmm, dat was net op tijd, het smaakte al een beetje gistend. Gelukkig heb ik een sterke maag. 

Na de overdracht meteen naar OK. Olivier zou even langs de afdeling gaan. Het was alweer het laatste dagje opereren en er stonden 3 patienten op de planning. Na een half uur was er nog geen patient in beeld. Ik liep naar Onesmo (hoofd anaesthesie) en vroeg wat er was. De dame voor amputatie was van gedachten veranderd, en de tweede had nog niet betaald. De derde werd vast besteld. Uiteindelijk kwamen nummer 2 en 3 tegelijk want de betaling was rond. De eerste dame had een littekenbreuk in de bovenbuik. Erik had een matje laten steriliseren. Alles verzameld? Dan kunnen we beginnen. Ik had 2 operatie assistenten en Olivier. Dacht ik. Die bleek al bij Erik te staan. Spraakverwarring, want Erik had gezegd “Olivier komt ook zo” maar dat was bij hem en niet bij mij. Er was alleen niet genoeg personeel om 3 operatiekamers volledig te bedienen. Erik kon het ook zonder Ollie, dus die stak over. “Pak de bankjes maar, want de tafel moet op giraffe-hoogte” grapte ik. En Olivier “de North Sea Jazz playlist toch..?” Heerlijk, muziekje aan tijdens het werk. 

Het werd een aardig lange klus, want de ravage van de eerdere operatie was groter dan verwacht. Onder het genot van Hotel California, the house of the rising sun, Golden Brown en meer van dit soort nummers werkten we gestaag door. Stapje voor stapje en ombeurten alle laagjes los maken van elkaar tot er genoeg ruimte was om de buik weer in de oorspronkelijke lagen te sluiten en te verstevigen met een mat. Olivier werd er helemaal blij van. Halverwege ging Olivier zijn telefoon voor de 4e keer. De eersten waren de coassistenten om te overleggen over patienten. “Neem maar aan” riep Olivier. “Ejh” klonk er uit de telefoon (een gebruikelijke Tanzaniaans stopwoordje). “Wilde je vanavond nou 4 vissen met rijst en friet? En wilde je nog wijn?” Het restaurant belde. Tikje genant vond Ollie, maar ik vond het wel grappig. “We come too!’ Riep Happy. 

Na 4 uur buffelen was de buik weer dicht. Sluitlaken? Erik, die intussen al klaar was met zijn tweede, ging Jiska bellen om het te regelen. Even appen naar schoonmoeder die vandaag jarig is. Ik probeerde nog een theetje te scoren met chapati en/of samosa maar alles was op. Gelukkig had ik vanmorgen een plakje bananencake in mijn tas gegooid die deed nu dienst als lunch, met een slok water toe en door met de volgende. De dame van de keizersnede. Bij het schoonmaken van de wond bleek dat het gat toch wat dieper was en eigenlijk de spierlaag gewoon was open gesprongen. Ook dit klusje werd groter dan verwacht. En nu had ik alleen Happy die instrumenteerde (alles aangaf) en assisteerde. Maar met een beetje improviseren kwam het goed. Ook met de wond gelukkig. 

Intussen was het 16h geweest en ik zou nog overleggen met het hoofd van de OK, Chege. Hij was al thuis maar kwam er aan. Gauw nog even langs de dame wier stoma ik had opgeheven. Ze was vanmorgen niet lekker geworden. Ik was bezorgd want dit was het moment waarop naadproblemen ontstaan. De foto had daar geen echte aanwijzingen voor gegeven maar ik wilde haar wel zelf even zien. Ze lag op bed met een gigantische schaal vers fruit naast haar, gesneden door haar moeder die nauwelijks van haar zijde wijkt. Ik onderzocht haar buik maar kon er geen grote problemen van maken. Dus ik adviseerde haar goed te blijven eten en rondwandelen. En ik nam afscheid omdat we gingen vertrekken. “Oh” riep ze ontzet en greep mijn hand. “Ik wil een foto” en ze gebaarde een familielid om een foto te maken. Ik op mijn knie naast het bed, zij helemaal blij lachend. Haar moeder, die net even handen was wassen omdat ze al het fruit had gesneden, kwam terug lopen. Ze vertelde haar dat ik morgen weg ging. Ook moeder vond het jammer en wilde nog een foto van me. En ik kreeg een dikke knuffel en kreeg een gezegende reis toegewenst. Hartverwarmend. Ik moest even slikken. Dat is het jammere van deze korte missies. Je laat altijd wat achter. Maar Olivier en co-assistent Julia gaan goed voor haar zorgen en via de app houden ze me op de hoogte. 

Door naar het gesprek met Chege over het reilen en zeilen op de OK. Een nuttig gesprek waarbij ook Erik en Olivier aanschoven en we plannen maakten over de aanpak zodat het werken nog wat efficiënter wordt. Want die slag hebben ze nog te maken. Maar ze tellen i.i.g. wel de gazen. Beter dan in de grote stad, gisteren waren er 5 uit een dame gevist die daar geopereerd was en klachten bleef houden…Ik was tegen 19h thuis. “We gaan” zei Ed. Snel een broek aan (iets meer muggenweerstand) en de auto van Erik en Jiska in.

Ed: Het zonnetje was vroeg vandaag dus ik besloot maar weer eens een paar swahili lesjes te doen. Thuis was ik er na 6 mnd streak wel klaar mee. Veel woordjes maar in zinnen spreken is lastig. Plots staat Anthony voor mijn neus met een takje, niks bijzonders dacht ik tot dat ik verder keek: EEN KAMELEON! Niet de grootste variant maar de dwerg versie. Dikke prima , kameleon is kameleon. Ze hadden me al lekker gemaakt hiermee maar nu ben ik zelf de trotse “eigenaar”. Susan had gevraagd of ik een filmpje wilde maken van Joanna de wond verpleegkundige. Zijn loon wordt bekostigd door het Slingeland ziekenhuis. Vanaf 10:00 ben ik elk uur wezen kijken of er een gaatje( niet in een wond) was om het op te nemen. Tussentijds was ik even naar de kinder afdeling gelopen. Meestal mijd ik dit omdat de dame achter het loket je de deur uitkijkt. Ik trof er de M&M’s aan Merel & Marloes.

Merel had het zichtbaar warm maar Marloes stond er frisjes bij. Er was ook nog een CO assistent waarvan de naam me helaas ontschoten is. Voor een deur stonden 5 paar schoenen op de grond, terwijl er een mooi houten schoenrek stond. Ik vertelde Marloes dat ze de bezoekers uit moet leggen, dat de schoenen in dat rek moeten. Straks struikelt er nog iemand. Moet ik dat zeggen? Zei ze. Tja het is niet voor jan met de korte achternaam gemaakt. Verder vertelde ze me dat Paulo een meet bord voor hun aan het maken is. Een zelfde soort plank die je bij de schoenenzaak ziet om je voeten te meten, maar hier voor de lengte van baby’s. Ze liet me de in detail opgesomde materiaal lijst zien. Kosten 40.000, een kleine 15 euries das te doen.

Nog maar eens langs Joanna dan. Het lukte me tegen 14:00 de video vast te leggen. Hij mocht in eigen bewoording uitleggen wat hij hier doet. Makkelijker gezegd dan gedaan… Ken je dat klapbord bij films? TAKE 1, het werd uiteindelijk TAKE 10!, maar het staat er op. Einde taken dus terug naar huis. Daar riep Anthony me vanuit de tuin: njoo(kom) hij wees naar de rijpe papaya bovenin de boom. Best hoog dat wordt een trap halen bedacht ik me. Maar dat had ik mis. In een vloek en een zucht klom hij op en neer die boom in! Respect! Het wordt wel smullen straks.

Vanavond staat er een soort van afscheid op het programma, we gaan uit eten bij een lokaal vis restaurant. Niet mijn favoriete kost maar zolang ik geen graadje inslik sla ik me er doorheen.Het verslag hiervan komt later. Morgen nog 1 dag/nacht in Dar Es Salaam en de volgende avond vliegen we terug. Vanaf de veranda kijkend naar het uitzicht en luisterend naar de diversiteit aan geluiden mijmer ik even weg. Rest ons te te zeggen: WE KOMEN TERUG! 

Voor zover ik nu kan overzien zitten mijn taken erop deze missie. Het afscheid is altijd het meest zware. Deze keer maar proberen droge ogen te houden. Morgen vroeg de koffer(s) inpakken, want als je daar aan begint is het einde echt inzicht dus zolang mogelijk uitstellen die bezigheid.